Chemia do czyszczenia wymienników ciepła – preparaty dobrane do osadu i instalacji

Wybór preparatu zależy od rodzaju osadu. Preparat kwasowy (pH 1–4) stosujemy przy twardym kamieniu kotłowym (białe, twarde złogi z wody twardej) i osadach rdzawych – rozpuszcza CaCO₃ i tlenki żelaza. Preparat alkaliczny (pH 10–14) jest właściwy przy tłuszczach, białkach i osadach organicznych – typowy dla mleczarni, browarów i przemysłu spożywczego. Preparaty ekologiczne i biodegradowalne (kwas cytrynowy, mlekowy, glukonowy) łączą skuteczność przy kamieniu z bezpieczeństwem dla środowiska i personelu – idealne tam, gdzie wymagane są certyfikaty lub ograniczenia emisji. Przy mieszanych osadach stosujemy preparaty wielofunkcyjne z inhibitorami korozji, jak KAM-FOS.

Tak – przy prawidłowym doborze stężenia i temperatury preparaty biodegradowalne na bazie kwasów organicznych (cytrynowy, glukonowy, mlekowy) osiągają porównywalną skuteczność przy usuwaniu kamienia kotłowego i osadów mineralnych. Przewaga: są bezpieczne dla środowiska wodnego, biodegradują się naturalnie bez kosztownej utylizacji, nie wydzielają drażniących oparów kwasowych i posiadają certyfikaty dopuszczenia do kontaktu z żywnością. Ograniczenie: mogą wymagać nieco wyższego stężenia lub dłuższego czasu ekspozycji przy bardzo twardych, wieloletnich osadach. W takich przypadkach pomocne jest połączenie z preparatem dyspersyjnym lub skorzystanie z profesjonalnej usługi CIP.

Preparaty kwasowe i zasadowe zawierają inhibitory korozji chroniące stal nierdzewną AISI 304, 316, 316L, miedź i żeliwo. Nie stosuj preparatów kwasowych bez specjalnego inhibitora do aluminium i ocynku – reagują chemicznie, niszcząc powierzchnię. Przy uszczelkach: kwasowe preparaty mogą przyspieszać starzenie uszczelek NBR przy długim kontakcie i wysokiej temperaturze – zalecamy kontrolę stanu uszczelek po każdym cyklu kwasowym. EPDM jest bardziej odporne na CIP kwasowy i zasadowy. Preparaty ekologiczne na bazie kwasów organicznych są delikatniejsze dla uszczelek niż nieorganiczne kwasy mineralne.

Sposób utylizacji zależy od typu preparatu. Preparaty biodegradowalne (kwas cytrynowy, mlekowy, surfaktanty anionowe) rozkładają się naturalnie i po rozcieńczeniu wodą są bezpieczne dla kanalizacji komunalnej – sprawdź lokalne przepisy. Preparaty kwasowe mineralne (pH poniżej 6) wymagają neutralizacji do pH 6–9 przed zrzutem do kanalizacji – typowo przy użyciu roztworu NaOH lub wapna. Preparaty zasadowe (pH powyżej 9) neutralizuje się kwasem. Zawsze postępuj zgodnie z kartą charakterystyki (SDS/MSDS) dostarczoną z preparatem i lokalnymi przepisami wodnymi.

Samodzielne czyszczenie sprawdza się przy regularnej konserwacji z umiarkowanymi osadami i dostępem do pompy cyrkulacyjnej. Warto zlecić profesjonalne czyszczenie CIP gdy: osady są twarde i wieloletnie (wymagają mocniejszych preparatów przemysłowych i kontrolowanej temperatury); wymagany jest protokół HACCP, ISO lub do audytu; instalacja jest trudno dostępna lub brak sprzętu do cyrkulacji; po samodzielnym czyszczeniu wymiennik nie odzyskał projektowej wydajności – to sygnał możliwego uszkodzenia płyt wymagającego diagnostyki UV. RAD-MAR oferuje mobilne stacje CIP na terenie całej Polski z pełną dokumentacją.